Onderzoek doen in het archief
Stamboomonderzoek
Het Regionaal Archief Tilburg bewaart een schat aan historische gegevens over Tilburg en omgeving, van officiële registers tot persoonlijke documenten. Voor genealogisch onderzoek kun je er veel nuttige bronnen vinden.
1. Begin met basisgegevens
Voordat je de archieven induikt, is het handig om te weten:
-
Namen, geboortedata en geboorteplaatsen van je voorouders.
-
Eventueel trouw- of overlijdensdata.
2. Burgerlijke Stand
De burgerlijke stand is vaak het startpunt voor stamboomonderzoek. In Tilburg zijn geboorte-, trouw- en overlijdensakten beschikbaar vanaf het begin van de 19e eeuw:
-
Geboorteakten: geven ouders, datum en plaats van geboorte.
-
Trouwakten: geven partners, trouwdatum, getuigen en woonplaatsen.
-
Overlijdensakten: bevatten leeftijd, beroep, familieleden en overlijdenplaats.
Veel van deze aktes zijn te raadplegen via het Regionaal Archief Tilburg of via digitale platforms zoals WieWasWie.
3. Bevolkingsregisters
Bevolkingsregisters van gemeenten bevatten informatie over:
-
Adressen en verhuizingen.
-
Beroepen.
-
Gezinssamenstelling per jaar.
Deze registers zijn essentieel om je voorouders te volgen tussen geboorte, huwelijk en overlijden.
4. Notariële archieven
Notariële archieven bevatten testamenten, koop- en verkoopakten, en andere juridische documenten. Ze zijn waardevol om inzicht te krijgen in bezittingen, relaties en familierelaties.
5. Overige bronnen
Andere interessante bronnen bij het Regionaal Archief Tilburg zijn:
-
Kranten en advertenties: voor overlijdensberichten, huwelijksaankondigingen en familie-evenementen.
-
School- en verenigingsarchieven: voor lokale betrokkenheid en sociale context.
-
Foto- en beeldmateriaal: portretten of groepsfoto’s kunnen namen en relaties verduidelijken.
6. Praktische tips
-
Maak eerst een tijdlijn van je bekende gegevens.
-
Noteer altijd bronverwijzingen.
-
Controleer gegevens in meerdere bronnen om fouten te voorkomen.
-
Gebruik de zoekfunctionaliteit op de website van het archief om digitale scans en inventarissen te vinden.
-
Bezoek het archief zelf als je originele documenten wilt inzien; soms zijn er documenten nog niet digitaal beschikbaar.
Notariële archieven na 1800 en zoeken in indexen
Omgevingsonderzoek
Bij het Regionaal Archief Tilburg speelt omgevingsonderzoek een belangrijke rol voor iedereen die meer wil weten over de geschiedenis en ontwikkeling van de regio. Omgevingsonderzoek houdt in dat je systematisch informatie verzamelt over een bepaalde plek, buurt of gebied, met aandacht voor zowel historische als actuele gegevens. Dit kan variëren van oude kaarten en foto’s tot archieven van gemeentelijke besluiten, krantenartikelen en notariële stukken.
Het archief biedt onderzoekers toegang tot diverse bronnen, zoals oude stadsplattegronden, bestemmingsplannen, bouwvergunningen en kadastergegevens. Door deze bronnen te combineren, kun je een gedetailleerd beeld krijgen van hoe een gebied is ontstaan, welke gebouwen er stonden, hoe de bevolkingssamenstelling veranderde, en hoe sociale en economische ontwikkelingen de omgeving beïnvloedden.
Daarnaast helpt het archief bij het contextualiseren van je bevindingen. Door informatie te koppelen aan historische gebeurtenissen en gemeentelijke plannen, kun je beter begrijpen waarom bepaalde keuzes in de ruimte of het landschap zijn gemaakt.
WO2
Wil je onderzoek doen naar personen of gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog? Dan maak je vaak gebruik van bronnen binnen én buiten de collectie van ons archief.
Begin met de onderzoeksgids
We raden aan om te starten met de onderzoeksgids Tweede Wereldoorlog. Deze gids is ontwikkeld vanuit de onderzoeksgroep Bevrijd van de vergetelheid, waarin we ieder Tilburgs oorlogsslachtoffer een verhaal en gezicht geven. In deze gids lees je:
- welke bronnen beschikbaar zijn
- waar je deze kunt vinden
- hoe je je onderzoek het beste aanpakt
Veel archieven uit de periode van de Tweede Wereldoorlog zijn gedigitaliseerd. Een overzicht van deze archieven is hier te vinden.
Regionaal Archief Tilburg heeft verder ook een website ontwikkeld waarbij gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog op een kaart zijn weergegeven, inclusief verwijzing naar archiefbronnen
https://www.tilburgwo2kaart.nl/
Onderzoek in dorp en stad
Voor onderzoek naar de geschiedenis van een heerlijkheid, dorp, stad, parochie of gemeente zijn er verschillende archieven die je bij ons kunt raadplegen.
De archieven van bestuur en rechtspraak van vóór 1811 zijn in de meeste gevallen volledig gedigitaliseerd via onze website te raadplegen.
Archieven met administratie en besluiten van lokale overheden tot 1811
Bevat informatie over criminele en vrijwillige rechtspraak in de periode tot 1811
Heerlijkheidsarchieven
De historische archieven van de verschillende heerlijkheden in ons werkgebied
We hebben diverse parochiearchieven informatie over het religieuze leven in het archief. Houd er rekening mee dat niet alle parochies hun archieven bij ons ondergebracht hebben
De charterbank bevat oorkonden uit de periode 1269-1879, deze oorkonden gaan vaak over rechten, bezit, privileges en afspraken.
De archieven van gemeentebesturen bevatten notulen, verordeningen en beleid vanaf 1811
Foto's en films
In onze beeldbank vind je foto’s, films en audio-opnames uit onze collecties. Je kunt zoeken op trefwoord, of filteren op bijvoorbeeld locatie en datering. Bij elke foto/film/audio-opname staat een korte omschrijving met meer informatie over de maker, datum en auteursrechten. Als de auteursrechten het toestaan, kun je het bestand zelf downloaden via de downloadknop.
Archieftips voor beginners
Hoe doe je archiefonderzoek? Uiteraard leggen we dat uit op onze studiezaal, maar we helpen je ook thuis alvast graag op weg! Daarom hebben wij in samenwerking met het Noord-Hollands Archief, Het Utrechts Archief, Gelders Archief, Regionaal Archief Rivierenland en het Kennisnetwerk Informatie en Archief (KIA) een aantal korte animatiefilms en flyers laten maken waarin wordt uitgelegd hoe je archiefonderzoek doet. Wij hebben de films en flyers voor alle organisaties gemaakt om hun bezoekers op weg te helpen. Bekijk de films, flyers en nog veel meer handige archieftips hieronder.
Wat is een archief?
Hoe doe je onderzoek in een archief?
Hoe zoek je online in een archief?