Huisnummer- en adreswijziging
Al vanaf de late middeleeuwen komen er straatnamen voor. Deze namen ontstonden in de volksmond en verwezen meestal naar de geografische ligging, terreingesteldheid, een bewoner, of naar het dorp of gehucht waar de weg naartoe leidde. Uithangborden, gevelstenen en andere kenmerken hielpen bij het onderscheiden en beschrijven van individuele gebouwen. Ook werd er gebruik gemaakt van zogenaamde belendingen, waarbij omliggende percelen of gebouwen werden beschreven.
In de Franse tijd werd, met het oog op belastingheffing, het gebruik van huisnummers verplicht. Tilburg werd administratief in 13 wijken en vanaf 1889 zelfs in veertien wijken onderverdeeld. De wijken werden aangeduid met een letter. Huizen werden per wijk genummerd waarbij het nummer vooraf gegaan werd door de letter van de wijk.
In 1880 nam de gemeenteraad het besluit om straatnaambordjes te laten vervaardigen en op 8 oktober 1881 stelde de gemeenteraad een eerste lijst met 87 straatnamen vast. Maar dit betekende nog niet dat de huisnummering per wijk verdween. Pas in 1910 ging men over tot straatgewijze nummering. De straten liepen hierbij van noord naar zuid en van oost naar west, met de oneven nummers aan de rechterzijde en de even nummers aan de linkerzijde. Alleen bij pleinen werd doorlopend genummerd. Dit systeem wordt tot op de dag van vandaag nog steeds gehanteerd in Tilburg.
Vooral doordat er steeds meer huizen werden gebouwd op open plekken tussen de bestaande bebouwing was het een aantal keren nodig om alle huizen een nieuw nummer te geven.
Klik hieronder door naar de omnummeringslijsten van verschillende plaatsen. De genoemde bronnen zijn genummerd met archiefnummer_inventarisnummer of bibliotheek en vindplaats, en gesorteerd op jaartal. Mocht je geen omnummeringslijst kunnen vinden van de periode die je zoekt, kun je ook proberen aan de hand van verschillende adreslijsten en de bijbehorende bewoners de vernummering van huizen te reconstrueren.
Alphen en Riel - Baarle-Nassau - Berkel-Enschot - Chaam - Diessen - Dongen - Gilze en Rijen - Goirle - 's Gravenmoer - Haaren - Hilvarenbeek - Hoge en Lage Zwaluwe - Loon op Zand - Made en Drimmelen - Moergestel - Oisterwijk - Oosterhout - Raamsdonk - Terheijden - Tilburg - Udenhout
2102_0799, Omnummeringslijst Alphen met eigenaren (ca.1830)
2121_0034, Omnummeringslijsten Alphen en Riel met bewoners (1952-1963)
2232_0113, Omnummeringslijst Baarle-Nassau met bewoners (z.j.)
2236_1072, Adresboek Baarle-Nassau en Baarle-Hertog (1948); Omnummeringslijst Baarle-Nassau en Baarle-Hertog met bewoners (1954)
2232_0051, Omnummeringslijst Baarle-Nassau en Baarle-Hertog met bewoners (1954)
Bibliotheek F BAAR 18, Omnummeringslijst Baarle-Nassau en Baarle-Hertog met bewoners (1954)
2236_0010, Stukken betreffende het vaststellen van straatnamen en huisnummers (1954-1983)
2236_0009, Wijkregister Baarle-Nassau met bewoners (z.j.); Uittreksel Belgische telefoongids Baarle-Hertog (1968); Omnummeringslijst Baarle-Hertog met bewoners (1960)
Bibliotheek F BAAR MAP 5, Omnummeringslijst van wijken naar straten Baarle-Nassau (1961)
2236_1073, Omnummeringslijst van wijken naar straten Baarle-Nassau met bewoners (1961-1966)
0767_1175, Omnummeringslijst van wijken naar straten met bewoners (1957); Adreslijsten met bewoners (1957, 1963, 1964, 1966, 1968); Omnummeringslijsten met bewoners (1966, 1967, 1968)
2912_0035, Omnummeringslijst (1859-1869-1900); Omnummeringslijst met straatnamen (1860-1899); Incomplete omnummeringslijst (1859-1869-1900); Omnummeringslijst met straatnamen (ca. 1900)
2901_0919, Wijkregister met straatnamen en bewoners en aangepaste huisnummers (ca. 1900)
2916_0027, Adresboek met bewoners en telefoonnummers (1966, 1967, 1970, 1971, 1973, 1974); Omnummeringslijst van wijken naar straten met bewoners (z.j.)
0769_0004, Besluiten van de raad tot invoering en vaststelling van straatnamen (1953-1980)
0769_0007, Stukken betreffende de wijziging van de huisnummers (1969-1981)
1425_0025, Omnummeringslijst van wijken naar straten en latere omnummeringen (1955-1985)
0954_2237, Adreslijst met bewoners en aangepaste huisnummers (1910-1920)
0980_0001, Verdeling van de gemeente in wijken, straatnamen, huisnummering (3 december 1928)
0955_0427, Stukken betreffende de huisnummering (1934-1960)
2801_0565, Omnummeringslijst met eigenaren (ca. 1815)
2862_0187, Omnummeringslijst (1880-1890-1900-1910-1920)
2801_0568, Wijkregister met straatnamen en bewoners en aangepaste huisnummers (1910-1920)
2862_0173, Vergelijking huisnummering gerangschikt op adres (1928-1949)
2862_0174, Vergelijking huisnummering gerangschikt op naam bewoner (1928-1949)
2865_0015, Omnummeringslijst met bewoners (1948-1949)
2862_0339, Omnummeringslijst met bewoners (1 januari 1949)
2810_0008, Omnummeringslijsten (1976-1985)
2810_0010, Stukken betreffende straatnaamgeving (1981-1987)
2810_0009, Omnummeringslijsten (1987-1989)
0696_0262, Wijkregister met eigenaren en bewoners en kadasteraanduiding (1874)
0696_0263, Wijkregister met bewoners en aangepaste huisnummers (ca. 1896)
0696_0273, Stukken betreffende de vernummering van de huizen bij invoering van de nieuwe huisnummering (1930-1931)
0697_1371, Straatnaamgeving en huisnummering (1951-1976)
0916_0089, Huisnummering (1974-1989)
0958_0617, Wijkregisters met bewoners (1911-1937)
1097_1238, Omnummeringslijsten van wijken naar straten met bewoners; adreslijst met bewoners (1951-1963)
1097_1239, Omnummeringslijsten van wijken naar straten met bewoners; adreslijst met bewoners (1964-1972); wijkregister met bewoners en aangepaste nummers (oud, z.j.)
1097_1240, Huisnummerlijsten: verbeteringen en aanvullingen (1975-1982)
1097_1241, Huisnummerlijsten: wijzigingen en aanvullingen (1976-1989)
1097_1242, Huisnummerlijsten: wijzigingen en aanvullingen (1982-1988)
1097_1242, Huisnummerlijst (1990); huisnummers Lange Veertel (1990-1993)
6006_0291, Stukken betreffende de huisnummering (1851-1943)
0699_3216, Wijkregister met straatnamen (1920-1932)
1012_0007, Stukken betreffende de huisnummering (1940-1970)
1424_0026, Huisnummering en huisnummerwijzigingen (1972-1985)
1424_0029, Tekeningen (1984-1995)
1424_1571, Bestemmingsplan Buitengebied, overzicht Huisnummering (1984)
1424_0027, Huisnummering en huisnummerwijzigingen (1985-1988)
1424_0031, Straatnaamgeving en huisnummerwijzigingen (1987-1996)
1424_0028, Huisnummering en huisnummerwijzigingen (1989-1996)
2501_0920, Stukken betreffende huisnummering (1851)
2536_0012, Raadsbesluiten betreffende huisnummering in de gemeente Hooge en Lage Zwaluwe (1948-1976)
0783_1891, Omnummeringslijst met bewoners (1849)
0982_0850, Brief van het gemeentebestuur van Loon op Zand aan de Commissaris des Konings inzake de oorsprong van Loon op Zand en de herkomst van de straat- en gehuchtnamen (1858)
0783_1893, Lijst met verandering van huisnummers met bewoners (1878)
1110_0017, Afzonderlijke gevallen van toekenning/wijziging van straatnamen (1942-1959)
1110_0018, Afzonderlijke gevallen van toekenning/wijziging van straatnamen (1960-1975)
1110_1250, Staten van huisnummers (1975-1980)
1110_0019, Afzonderlijke gevallen van toekenning/wijziging van straatnamen (1975-1980)
1600_1352, Huisnummering: Nummering en Hernummering, map 1 (1984 - 1987)
1600_1353, Huisnummering: Nummering en Hernummering, map 2 (1988 – 1990)
1600_1354, Huisnummering: Nummering en Hernummering, map 3 (1991 - 1992)
Archief 1600 bevat daarnaast heel veel losse archiefstukken over hernummering. Zoek op "huisnummering" en "straatnaamgeving".
2303_0085, Vergelijking huisnummering van wijken naar straten gerangschikt op adres, Made en Drimmelen (1817-1948)
2348_0017, Raadsbesluiten betreffende huisnummering in de gemeente Made (ca. 1949-1973)
2303_0084, Concordans van adres (1995) naar kadastrale aanduiding (1832) en huisnummer (1829)
0821_0557, Stukken betreffende de huisnummering, omnummeringslijsten met bewoners (1851-1928)
0921_0005, Stukken betreffende de huisnummering, omnummeringslijsten van wijken naar straten met bewoners (1936-1964)
0846_0722, Stukken betreffende de verdeling der gemeente in wijken, het nummeren der huizen en benaming van straten (1844-1921)
0846_0723, Wijkregister met bewoners en bevolkingsregisternummers en aangepaste huisnummers (1860)
0846_0724, Wijkregister met bewoners en bevolkingsregisternummers, straatnamen en aangepaste huisnummers (1877)
0846_0725, Wijkregister met bewoners en bevolkingsregisternummers, straatnamen en aangepaste huisnummers (1887-1889)
0846_0727, Wijkregister met bewoners en bevolkingsregisternummers, straatnamen en aangepaste huisnummers (1890)
0846_0728, Wijkregister met bewoners en bevolkingsregisternummers, straatnamen en aangepaste huisnummers (ca. 1900)
0863_0010, Stukken betreffende de naamgeving van straten en pleinen (1927-1970)
1105_0001, Omnummeringslijst (1947)
1441_0037, Dossiers inzake de vaststelling van huisnummering en vernummering (1978-1996)
3112_0404, Omnummeringslijst met bewoners, uitgetypt (1850-1860)
3112_0409, Omnummeringslijsten met bewoners en beroepen (1880-1909)
2001_0935, Wijkregister met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (ca. 1880)
2001_0936, Wijkregister met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (ca. 1888)
2001_0938, Wijkregister met bewoners en beroepen, straatnamen en aangepaste huisnummers (ca. 1891-1893)
2001_0939, Wijkregister met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (ca. 1895-1899)
2001_0913e, Vergelijking huisnummering van wijken naar straten gerangschikt op adres (1900-1909, 1910-1919, 1920-1929, 1930-1938, 1938-1965)
3112_0407, Vergelijking huisnummering met straatnamen en bewoners gerangschikt op adres (1900-1909, 1910-1919, 1920-1929, 1930-1938, 1938-1965)
2001_0913a, Wijkregister met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (1900-1910)
2001_0913b, Wijkregister met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (1910-1920)
2001_0913c, Wijkregister met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (1920-1929)
2001_0940, Omnummeringslijsten wijknummers met bewoners en straatnamen (1930)
2001_0913d, Omnummeringslijst met bewoners en straatnamen (1930-1938)
3109_0953, Huisnummering Vaststelling (1952-1969)
3109_0956, Huisnummering Tekeningen (1960-1973)
3109_0954, Huisnummering Vaststelling (1970-1975)
3109_0955, Huisnummering Vaststelling (1976-1980)
3171_0008, Vaststelling huisnummers (1981-1990)
3171_0009, Vaststelling huisnummers; tekeningen en kaarten deel 1 (1983)
3171_0010, Vaststelling huisnummers; tekeningen en kaarten deel 2 (1983)
2701_1291, Wijkregisters A t/m I met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (1908)
2701_1292, Wijkregister A met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (1908)
2701_1293, Wijkregister B met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (1908)
2701_1294, Wijkregister C met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (1908)
2701_1295, Wijkregister D met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (1908)
2701_1296, Wijkregister E met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (1908)
2701_1297, Wijkregister F met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (1908)
2701_1298, Wijkregister G met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (1908)
2701_1299, Wijkregister H met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (1908)
2701_1300, Wijkregister I met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (1908)
2701_1301, Omnummeringslijst wijk A met bewoners en straatnamen (1908, 1920)
2701_1302, Omnummeringslijst wijk B met bewoners en straatnamen (1908, 1920)
2701_1303, Omnummeringslijst wijk C met bewoners en straatnamen (1908, 1920)
2701_1304, Omnummeringslijst wijk D met bewoners en straatnamen (1908, 1920)
2701_1305, Omnummeringslijst wijk E en H met bewoners en straatnamen (1908, 1920)
2701_1306, Omnummeringslijst wijk F met bewoners en straatnamen (1908, 1920)
2701_1307, Omnummeringslijst wijk G met bewoners en straatnamen (1908, 1920)
2701_1308, Omnummeringslijst wijk I met bewoners en straatnamen (1908, 1920)
2701_1309, Omnummeringslijst wijk J met bewoners en straatnamen (1908, 1920)
2701_1310, Omnummeringslijst wijk K met bewoners en straatnamen (1908, 1920)
2701_1311, Omnummeringslijst wijk L met bewoners en straatnamen (1908, 1920)
2701_1199c, Verordening betreffende wijkverdeling, huisnummering en aangifte van verhuizingen binnen de gemeente (1911, 1920, 1921)
2701_1325, Wijkregister A met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (ca. 1920)
2701_1326, Wijkregister B met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (ca. 1920)
2701_1327, Wijkregister C met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (ca. 1920)
2701_1328, Wijkregister D met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (ca. 1920)
2701_1329, Wijkregister E met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (ca. 1920)
2701_1330, Wijkregister F met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (ca. 1920)
2701_1331, Wijkregister G met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (ca. 1920)
2701_1332, Wijkregister H met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (ca. 1920)
2701_1333, Wijkregister I met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (ca. 1920)
2701_1334, Wijkregister J met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (ca. 1920)
2701_1335, Wijkregister K met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (ca. 1920)
2701_1336, Wijkregister L met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (ca. 1920)
2701_1337, Wijkregister M met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (ca. 1920)
2701_1338, Wijkregister A met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (november 1924)
2701_1339, Wijkregister B met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (november 1924)
2701_1340, Wijkregister C met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (november 1924)
2701_1341, Wijkregister D met bewoners en straatnamen en aangepaste huisnummers (november 1924)
2701_1186c, Omnummeringslijst van wijken naar straten met bewoners Raamsdonk dorp (1949)
2701_1186d, Omnummeringslijst van wijken naar straten met bewoners Raamsdonk dorp (1949)
2701_1186e, Omnummeringslijst van wijken naar straten met bewoners Raamsdonksveer (1949)
2417_0051, Huisnummerlijst met bewoners en straatnamen, uitgetypt en onvolledig (1809-1811)
2401_0911, Wijkregisters met bewoners en aangepaste huisnummers (1900-1910)
2401_0912, Wijkregisters met bewoners en bevolkingsregisternummers en aangepaste huisnummers (ca. 1920)
2401_0913, Wijkregisters met bewoners en aangepaste huisnummers (ca. 1930)
2401_0914, Wijkregisters met bewoners en aangepaste huisnummers (ca. 1940)
2401_1126, Wijkregisters met bewoners en aangepaste huisnummers (ca. 1950-1951)
2401_1127, Omnummeringslijst van wijken naar straten met bewoners (ca. 1951-1954)
0004_1553, Omnummeringslijst met straatnamen (1879)
0004_1556, Wijkregister met bevolkingsregisternummers, straatnamen en kadasteraanduiding, kaarten met huisnummers achterin (1880-1889)
0004_1554, Omnummeringslijst (1890)
0004_1557, Omnummeringslijst wijken A-I met bevolkingsregisternummers (1890-1899)
0004_1558, Omnummeringslijst wijken K-O met bevolkingsregisternummers (1890-1899)
0004_1555, Omnummeringslijst met bewoners en straatnamen en kadasteraanduiding (1899-1900)
0004_2343, Benaming der straten te Tilburg (1900)
0004_1562, Raadsbesluit tot benaming der straten (1900, 1907)
0004_1559, Omnummeringslijst wijken A-I met bevolkingsregisternummers en straatnamen (1900-1909)
0004_1560, Omnummeringslijst wijken K-O met bevolkingsregisternummers en straatnamen (1900-1909)
0525_0091, Dossier inzake de huisnummering, benaming van straten, wegen en pleinen (1912-1930)
0484_7117, Vernummeringsregister inzake huisnummers (1916-1990)
0525_0092, Dossier inzake de huisnummering, benaming van straten, wegen en pleinen (1931-1946)
Daarnaast zijn er lijsten gemaakt door vrijwilligers:
Straatnamen Gewijzigd Nummering Behouden
Vernummeringen 1916 2000 Nieuw Oud
Vernummeringen 1916 2000 Oud Nieuw
1188_0019, Vaststelling en hernummering van huisnummers (1954-1983)