Een dag kennisdelen over archiefbehoud

2
23-12-2016
  • conservering
  • restauratie
  • training
  • workshop
  • vrijwilligers
  • archiefbehoud
  • behoud
IMG_4022 20161222 bijeenkomst behoud archievenDonderdag 22 december 2016 stond bij ons in het teken van behoud van archieven. Tijdens een kennisdeelsessie in de ochtend gaven collega Chris Latumahina en restauratoren Yukina Uitenboogaart en Maik Gerritsen van DP Conservation inzicht in een aantal aspecten van het behoud van archiefstukken. ’s Middags was er een hands-on workshop voor de vrijwilligers.

Chris gaf uitleg over de verschillende vormen van schade (bergings-, gebruik-, chemische en calamiteitenschade) en hoe je die vaak kunt herkennen. Voordat archiefdocumenten in onze collectie worden toegelaten wordt uiteraard altijd eerst gecheckt wat de staat is. Er wordt een schade-analyse gedaan, waarin in vijf categorieën wordt aangegeven hoe de stukken eraan toe zijn. Dat loopt van categorie 1 (schimmel,IMG_4008 20161222 bijeenkomst behoud archieven ernstig vervuild, vervilt, beschadigd, mag niet ter inzage gegeven worden) tot categorie 4 (beetje vuil, maar niet erg genoeg om iets aan te doen en mag ter inzage gegeven worden) en categorie 5 (gerestaureerd).

Het is moeilijk te zeggen hoeveel meter onze collectie heeft in categorie 1. Wel is het vaak zo geweest dat overgedragen gemeentearchieven in minder goede staat waren. Bij een gemeentearchief werkt meestal geen behoudsmedewerker, die waarschuwt bij slechte klimatologische omstandigheden, schimmels of ongedierte. Archieven van 1200 tot 1850 hebben veel te lijden gehad van slechte bewaarplaatsen en schades als gevolg van gebruik, chemische stoffen en calamiteiten.

IMG_4014 20161222 bijeenkomst behoud archievenYukina en Maik van DP Conservation gingen in op manieren van conservering. Dit restauratieatelier werkt sinds enige maanden bij ons in het archief voor een  eerstelijns zorg ten behoeve van conservering en digitalisering (bv 43 meter schepenbank Oisterwijk). De mensen van DP Conservation verzorgen vooral eerstelijns conservering op locatie. Zij nemen eigen materialen en gereedschappen mee en kunnen zo dus op elke plek werken zonder dat kwetsbaar materiaal het gebouw hoeft te verlaten. Ze komen van alles tegen in hun werk, gebonden en losse vellen, groot en klein, van lompenpapier (een sterk papier, waar vooral gebruiksschade bij voorkomt), houthoudend papier (met lignine dat zorgt voor verzuring, dat papier bros en verkleurd maakt) en perkament (van dierenhuid). Lompenpapier wordt voornamelijk gerestaureerd met Japans papier (gemaakt van de kozo-plant)

IMG_4016 20161222 bijeenkomst behoud archievenAls restauratoren letten zij op maculaturen (hergebruikt materiaal in banden), maar ook op gekke vondsten. Ooit kwamen ze een koffieboon tegen in een tropisch archief, bloemetjes bij een lief briefje en een kies in een Surinaams archief (bleek bij een briefwisseling tussen twee artsen te horen).

Bij een restauratie is de Ethische Code (internationaal gebruikt en ook uitgedragen door Restauratoren Nederland) belangrijk, waarbij behoudend gerestaureerd wordt. Het moet reversibel zijn, terug te voeren in de vorige staat. Technieken, materialen en kennis zijn de laatste decennia enorm gegroeid in de restauratiewereld en door de digitalisering is er ook veel gewijzigd. Daardoor komt de vraag voor eerstelijns conservering in plaats van voledige restauratie steeds meer op. Bij eerstelijns conservering wordt met zo min mogelijk ingrepen de schade gestabiliseerd als voorbereiding op digitalisering. Traditioneel restaureren is veel arbeidsintensiever. DP Conservation werkt nu voor ons op deze manier, volgens een norm van Metamorfoze.

IMG_4018 20161222 bijeenkomst behoud archievenNa de kennisdeelsessie was er een uitgebreide workshop in conservering en restauratie, waaraan de vrijwilligers van de behoudswerkzaamheden deelnamen.

Het werd een actieve sessie! IMG_4030 20161222 bijeenkomst behoud archieven
Ze leerden de gereedschappen kennen en hanteren, en gingen onder andere aan de slag met het dunne Japanse papier. Ook konden ze oefenen met thermoplastisch materiaal om houthoudend papier te restaureren en conserveren. IMG_4027 20161222 bijeenkomst behoud archievenAls oefenmateriaal werden uiteraard geen archiefstukken gebruikt, maar hedendaagse kranten. Op deze manier krijgen ze meer feeling met het werk, en meer kennis van het werk dat ze doen.

IMG_4029 20161222 bijeenkomst behoud archievenEen waardevolle bijeenkomst voor zowel de vrijwilligers, de mensen van DP Conservation én voor ons. 

 

Reageren

Contact en informatie
sluit Hulp nodig?

We helpen je graag van maandag t/m vrijdag van 19.00 tot 22.00 uur via chat.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag wel stellen via e-mail.
sluit Online op dit moment
-
Stel een vraag