De Kaart van Zijnen houdt de gemoederen bezig! Van 11 t/m 13 maart 2026 staat alles in ons Archief in het teken van deze immense plattegrond.
Maar dat is niet voor het eerst. In 2011 lieten we de kaart van ruim 3 bij 4 meter al opnieuw verpakken, conserveren en digitaliseren. Graag kijken we terug op vijftien jaar geleden. Hoe ging het toen ook alweer met die kaart?
De kaart is heel bijzonder, maar was destijds totaal onzichtbaar. Hij lag opgerold op een dikke rol en verpakt in papier op een veilige plek in het archiefdepot, maar niemand die ‘m ooit uitgerold zag. In 2010 ontstond het idee om dit ontoegankelijke archiefstuk toegankelijk en beschikbaar te maken. Digitalisering was eigenlijk de enige manier om dit te realiseren en als we dan toch bezig waren, wilden we de kaart één dag exposeren. Daar ging een héél traject aan vooraf.
In juli 2010 verplaatsten we de enorme rol van het archiefdepot naar de studiezaal, waar de kaart voor het eerst weer werd uitgerold. Het voelde als een ware schat die zich openbaarde. Digitalisering en conservering kon alleen gebeuren op andere plekken en daarvoor moest een betere rol en een kist gemaakt worden. Zonder dat was transport te kwetsbaar. Die rol kwam er, de kist werd getimmerd en het digitaliseringsbedrijf werd ingeseind. Zoiets groots was nog nooit gedigitaliseerd, maar ze waren daar niet bang voor een flinke uitdaging.
Restauratieatelier De Tiendschuur was betrokken bij het maken van de rol, digitaliseringsbedrijf Picturae bij de klus van het digitaliseren. Daarvoor reisden we eind januari 2011 samen met de kaart af naar Heiloo. Daar werd op een gigantische tafel de kaart aan de ene kant afgerold en aan de andere kant weer opgerold, onder de scanner. Meter voor meter verplaatsten we de scanner om elk vlak te scannen. De scans werden ter plekke gecontroleerd, want terugrollen om een gedeelte over te doen, was er niet bij.
Daarna kwam de kaart bij (toen nog) Restauratieatelier De Tiendschuur terecht voor conservering. Kleine losse stukjes werden weer vastgemaakt. De restaurator Marcel van de Wouw (nu bij ons in dienst) moest de klus liggend op een brug over de kaart uitvoeren. Anders was het middenstuk niet te bereiken!
Deze klus werd in maart 2011 geklaard. Op 6 april 2011 kwam de kaart toen weer helemaal fris en opgepept bij ons terug om het gebouw nooit meer te verlaten.
Op 17 juni 2011 was er een symposium voor genodigden en op zaterdag 18 juni was het archief open voor iedere geïnteresseerde om de kaart te bekijken, de Dag van Zijnen. We noteerden circa 1000 bezoekers! We hadden zelfs een wedstrijd: Zoeken in Zijnen, met bijzondere toponiemen die online op de Kaart van Zijnen opgezocht konden worden.
De medewerkers van ons archief en ook van Stadsmuseum Tilburg die er toen bij waren, herinneren zich dat evenement nog goed. Het was een plezier om de kaart tentoon te stellen, om het enthousiasme van de kijkers te zien, om mee te maken dat er zoveel interesse is voor oud cartografisch materiaal.
We verwachten dit op 11, 12 en 13 maart 2026 weer te kunnen ervaren, als we de kaart nog één keer uitrollen. Het idee begon als afscheidscadeau voor oud-burgemeester Weterings, maar mondde uit in allerlei extra programmaonderdelen: het symposium en twee kijkdagen. Wij kijken ernaar uit! Jij komt toch ook?
11 maart: 14.00 tot 17.00 uur symposium (al vol)
12 en 13 maart: 10.00 tot 16.00 uur kijkdagen bij de Kaart van Zijnen en een expositie over cartografie.
