Voorbeelden van zegelrestauratie

6
23-01-2022
  • charter
  • zegels
  • restauratie
Zegel uit collectie BHIC na restauratie

In 2021 is het twee keer voorgekomen dat onze restaurator, Marcel van de Wouw, een charterzegel tegenkwam die in slechte staat was. Beide keren werden ze door Marcel onder handen genomen. Zegelrestauratie is bijzonder werk. Zegels zijn van was en kunnen makkelijk verder beschadigen. 

De eerste zegelrestauratie kwam bij ons binnen via het BHIC. Zij vonden een ernstig beschadigde zegel in hun collectie. Voor restauratie daarvan wilde de restaurator van het BHIC graag eerst overleg met Marcel, verantwoordelijk voor conservering en restauratie bij Regionaal Archief Tilburg. Uiteindelijk deden zij samen de restauratie. Deze zegel zat in een zinken  beschermingscassette. De zegel was nogal gefragmenteerd maar uiteindelijk werden alle losse delen weer tot een geheel gemaakt. 

Afbeeldingen: Rechts zie je de zegel vóór restauratie, hierboven erna.

Zegel van het BHIC vóór restauratie

De tweede zegel was een exemplaar uit onze eigen collectie. Deze was gehecht aan een charter, gemaakt van rode was in een houder van zink. Het document is een octrooi door het Departementaal Bestuur van Breda voor het gemeentebestuur van Tilburg om een woensdagse weekmarkt te mogen houden vanaf 1804. Tijdens een eerdere restauratie was deze zegel al onder handen genomen op een nogal onorthodoxe manier. 

Marcel zag een verkleuring in de staart (de perkamenten strook waarmee de zegel aan de charter vast zit), die meteen zijn aandacht trok. Normaliter heeft de staart overal dezelfde kleur. Verkleuring kan ontstaan door eeuwenlang contact met de was van de zegel, maar dan wel gelijkmatig over de gehele staart. Het leek hem dat de zegel met een eerdere restauratie te hoog was terug gezet. Nadat het geheel was losgemaakt, bleek de  zegel ook nog eens gedraaid op de staart vastgemaakt te zijn. En de verassingen waren nog niet over: aan de achterkant van de zegel zaten resten lijm en nog erger: plakband! Een absolute no-go in de archiefwereld.


Tekst gaat door onder de video

 

Een aardige klus voor Marcel, zoals in het filmpje is te zien. De plakband werd verwijderd en de klodders lijm losgemaakt. Beetje bij beetje peuterde hij de eerder geplakte breuken weer los om zo álle lijmresten te verwijderen. Als een puzzel eindigde de zegel in vijf losse stukken, die weer met rode was aan elkaar werden gezet. De zegel werd naar de juiste positie gedraaid en weer op de juiste hoogte op de staart in de houder gepositioneerd.

Helaas was het charter al gedigitaliseerd en op de website geplaatst, dus als je deze opzoekt (archief 1428, inventarisnummer 164) in onze collectie zie je nog het zegel van vóór de restauratie (scheef geplaatst, met verkleurde staart én lijm). Een reden om het opnieuw te digitaliseren? Dat gaan we doen!


6 reacties

Reageren
  1. Tino | Feb 15, 2022
    Marcel een mooi herstel vakmanschap.
  2. Alex | Jan 27, 2022
    Mooi Werk Marcel.
  3. Willem | Jan 25, 2022
    Indrukwekkend resultaat, Marcel
  4. Jojanneke | Jan 25, 2022
    @Marlies, zéker leuk werk! @Rob, we bewaren de oude scan, maar niet in de databank op de site. Daar is straks alleen de nieuwe scan te bewonderen. 
  5. Rob | Jan 25, 2022
    Opnieuw digitaliseren: ja, maar wel de oude versie bewaren!
  6. Marlies | Jan 24, 2022
      Mooi en leuk werk Marcel!!  

    Reageren

    Contact en informatie
    sluit Hulp nodig?
    We helpen je graag van maandag t/m vrijdag van 10:00 tot 16:00 en van 19:00 tot 22:00 uur via chat.
    Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag wel stellen via een e-mail naar info@regionaalarchieftilburg.nl.

    sluit Online op dit moment
    chatOnline -
    Stel een vraag