Het rampjaar 1672 in archieven (1)

Plakkaat over de betaling van de kosten van de geleverde legerwagens door de dorpen.

Grens tussen het Graafschap Holland en Noord-Brabant.

Noord-Brabant was na de vrede van 1648 gedegradeerd tot een van de generaliteitslanden en had geen zelfstandig bestuur. Het gebied kreeg orders uit Den Haag waar de Raad van State en de Staten-Generaal zetelden. Het Graafschap Holland was het machtigste gewest van de Republiek door hun enorme economische potentieel. Zij waren ook het uiteindelijke doel van de aanvallende legers die er alles aan deden om zo snel mogelijk de Republiek in de haar kloppende hart te raken: Holland. Omdat de Franse legers niet de kortste route vanuit het zuiden konden volgen bleef Noord-Brabant aanvankelijk buiten schot. Uiteindelijk draaiden de inwoners van Noord-Brabant wel op voor een deel van de kosten. Bovendien betaalden zij mee, zowel met geld als met goederen en mensen, aan de versterking van de steden zoals Breda, Geertruidenberg en 's-Hertogenbosch. Van die verplichtingen vinden we dan ook sporen terug in de archieven van de dorpen. In latere maanden trokken de Franse legers wel degelijk door Brabant werden de bewoners verplicht tot het leveren van voorraden en een bijdrage (contributie) in de kosten van de Franse legers of moesten onderdelen inkwartieren binnen hun dorpen en steden. Dorpen die niet (voldoende) mee wilden werken in de ogen van de Fransen kregen te maken met inwoners die als gijzelaar werden afgevoerd. Nog jaren later betaalden ze leningen af voor de extra uitgaven die ze hebben betaald.

Zicht op Geertruidenberg. 1674.

De werkelijke militaire strijd speelde zich niet of nauwelijks af in Brabant, maar desondanks leed de bevolking wel onder de lasten van de oorlog en onder de angst voor erger.

Hoewel we steeds spreken van het rampjaar 1672 duurde de strijd uiteindelijk veel langer. In 1674 kwam er vrede met Engeland en de bisschoppen van Munster en Keulen. Het duurde tot 1678 en de Vrede van Nijmegen voordat het conflict met Frankrijk ten einde kwam.