De vroegste notariële archieven van Hilvarenbeek nader toegankelijk

Gijsbert van den Nieuwenhuijse

Het grootste deel van Jefs werk betreft de registers met testamenten en minuutakten van Gijsbert van den Nieuwenhuijse, die van 1605 tot 1656 notaris was in Hilvarenbeek. Een roerige periode waarin er nogal wat gebeurde. De Tachtigjarige Oorlog was nog in volle gang, de pest maakte slachtoffers en er brak bijvoorbeeld brand uit in de kerktoren van Hilvarenbeek.

Die grote gebeurtenissen vinden hun weerslag in de akten, maar minstens zo interessant zijn de verhalen over onderlinge (familie)verhoudingen die aan de hand van de akten te reconstrueren zijn. In minuutakten met getuigenverklaringen komen we bijvoorbeeld een dronken lid van het gilde St. Joris tegen, die zich in beschonken toestand ernstig misdroeg tegenover zijn gildebroeders en hen trakteerde op een flinke scheldpartij

Ook in testamenten komen onderlinge verhoudingen soms duidelijk naar voren. Zo kon een legaat bijvoorbeeld afhankelijk worden gemaakt van de vraag of iemand katholiek bleef. In een ander testament werd bepaald dat een kind onterfd mocht worden het zich ernstig misdroeg of omgang had met quaedonders (misdadigers)

quaedonders

Daarnaast zijn testamenten zijn ook een mooie bron om inzicht te krijgen in het bezit van mensen uit de eerste helft van de zeventiende eeuw. Zo treffen we in de nalatenschap van Peter Bruijnincx een enorme boekenlijst aan. Beatris Huijbrechts van Larhoven liet in 1647 een gouden kruis na aan de kapelaan, met daarbij uiteraard het verzoek om haar op te nemen in zijn gebeden.

Maar niet alleen kostbare spullen komen voorbij. Soms gaat het juist om heel alledaagse spullen. Alith Nouwen liet aan haar nichtje Adriaentken bijvoorbeeld een klein bed, een baktrog, een moespot en een tang na. Adriaentken kreeg deze spullen als dank voor de zorg voor Alith tijdens haar ziekte.

[tot] een gratuiteyt van seeckere diensten haer in haere siecte bewesen

Alle notariële archieven van Hilvarenbeek nader toegankelijk

Naast volledige transcripties van de oudste registers van Gijsbert van den Nieuwenhuijse heeft Jef ook regesten korte omschrijvingen gemaakt van de akten uit de overige registers van vóór 1811. Ook deze regesten zijn als bestand aan de inventarisnummers toegevoegd.

Daarmee zijn alle notariële archieven van Hilvarenbeek die bij Regionaal Archief Tilburg worden bewaard nu nader toegankelijk. De notariële akten uit de periode 1811-1935 waren al op trefwoord doorzoekbaar via Zoeken in indexen op onze website.

Er ontbreekt één notaris die actief is geweest in Hilvarenbeek. De protocollen van Hendrik Fabré, die tussen 1686 en 1690 notaris in Hilvarenbeek was, worden namelijk bewaard bij onze collega’s van Erfgoed ’s-Hertogenbosch. Ook deze registers wil Jef nog gaan transcriberen, zodat uiteindelijk ook het laatste deel van de notariële archieven toegankelijk wordt.

We zijn Jef ontzettend dankbaar voor het vele werk dat hij de afgelopen drie jaar heeft verzet. Dankzij zijn werk zijn deze lastig leesbare teksten een stuk toegankelijker geworden voor onderzoekers en andere geïnteresseerden. Ontzettend bedankt Jef!

Waar vind je de transcripties?

Klik hier om naar het archief toe te gaan.