|
De Javazee is een zeegebied benoorden het eiland Java en heeft een oppervlakte van ongeveer 480.000 km². Op 27 en 28 februari 1942 heeft hier een zeeslag plaats gevonden, waarbij een geallieerd eskader, de Combined Striking force, onder commando van de Nederlandse schout De schout (Latijn, sculetus, Schult, Schulte, Schultheiss) was het hoofd van het dorpsbestuur Vóór 1810 de benaming voor het gemeentebestuur Bestuur van een gemeente, bestaande uit gemeenteraad en (vroeger ook) burgemeester en wethouders. . van een schoutambt vanaf de hoge middeleeuwen. Ook kon de schout de voornaamste bestuurder zijn binnen een heerlijkheid Onroerend goed aan het bezit waarvan enige rechten waren verbonden. ; hij werd dan aangesteld door de heer om in diens naam te handelen. (bron: Wikipedia)
Meer informatie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Schout -bij-nacht K. Doorman, een Japanse invasievloot met troepen voor de aanval op Java trachtte te vernietigen. De invasievloot, bestaande uit 41 schepen Het woord schepen is waarschijnlijk ontstaan uit het Latijnse begrip scabinus (lid van een schepenbank Een schepenbank is de voorloper van de huidige colleges (bestaande uit een burgemeester en wethouders (in België: schepenen Het woord schepen is waarschijnlijk ontstaan uit het Latijnse begrip scabinus (lid van een schepenbank). De schepen was een lid (ambtenaar) van een college van oordeelvoorstellers (oordeelvinders) die op rechtzittingen van het volksgerecht (ding) hun oordeel uitspraken. In de Nederlanden kende men de term schepen en schepenbanken van de Middeleeuwen tot 1796 (einde van het Ancien Régime). (bron: Wikipedia)
Meer informatie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Schepen
)). Aan het hoofd van een schepenbank staat (naar gelang de streek) een meier, schout of baljuw. Hij werd aangesteld door de bezitter van de jurisdictie, doorgaans de dorpsheer.
Een schepenbank sprak recht in criminele zaken maar deed ook de vrijwillige rechtspraak (verkopingen, testamenten e.d.) De schepenbank had ook tal van bestuurlijke taken.
Meer informatie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Schepenbank
). De schepen was een lid (ambtenaar) van een college van oordeelvoorstellers (oordeelvinders) die op rechtzittingen van het volksgerecht (ding) hun oordeel uitspraken. In de Nederlanden kende men de term schepen en schepenbanken van de Middeleeuwen tot 1796 (einde van het Ancien Régime). (bron: Wikipedia)
Meer informatie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Schepen
, werd beschermd door een escorte bestaande uit twee zware kruisers, twee lichte kruisers, en veertien torpedobootjagers; het geheel stond onder commando van schout De schout (Latijn, sculetus, Schult, Schulte, Schultheiss) was het hoofd van het dorpsbestuur Vóór 1810 de benaming voor het gemeentebestuur Bestuur van een gemeente, bestaande uit gemeenteraad en (vroeger ook) burgemeester en wethouders. . van een schoutambt vanaf de hoge middeleeuwen. Ook kon de schout de voornaamste bestuurder zijn binnen een heerlijkheid Onroerend goed aan het bezit waarvan enige rechten waren verbonden. ; hij werd dan aangesteld door de heer om in diens naam te handelen. (bron: Wikipedia)
Meer informatie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Schout -bij-nacht T. Tagaki.
De Geallieerden beschikten over twee zware kruisers, drie lichte kruisers en negen torpedobootjagers.
Numeriek waren de Japanners dus niet veel sterker, maar in alle opzichten waren zij de meerdere van Combined Striking Force.
De zeeslag in de Javazee kan gesplitst worden in een dagactie en een nachtactie. De dagactie begon op 27 februari 1942 om 16.12 uur (Javatijd) en eindigt kort na zonsondergang.
Tijdens deze ontmoeting waren een Nederlandse torpedobootjager (Kortenaer) en een Britse torpedojager (Electra) tot zinken gebracht. De Britse kruiser Exeter was zwaar beschadigd en moest onder escorte van een Nederlandse torpedobootjager (Witte de With) naar Soerabaja terugkeren.
 De lichte kruiser Java
In de avonduren werden de geallieerde zeestrijdkrachten verder verzwakt toen de Amerikaanse jagers naar de marinebasis werden teruggestuurd om brandstof en munitie te laden. een Britse torpedobootjager (Jupiter) ging ten onder toen zij op een mijn van een eigen mijnenveld liep, terwijl de overgebleven jager (Encounter) order kreeg naar Soerabaja terug te keren na de overlevenden van de tot zinken gebrachte Kortenaer uit zee te hebben opgepikt. De vier overgebleven kruisers zetten hun zoektocht naar de Japanse invasievloot voort.
Even voor het middelnachtelijk uur ontmoetten zij twee Japanse kruisers, welke ontmoeting de ondergang van het vlaggenschip, de kruiser De Ruyter, en de kruiser Java betekende. De HMS Perth en de USS Houston zetten koers naar Tandjong Priok.
 De kruiser De Ruijter
Bij een poging om in de nacht van 28 februari op 1 maart 1942 uit de Javazee te ontsnappen stuitten de HMS Perth en de USS Houston zij in de Bantam Baai op de invasievloot, die daar ten anker kwam om troepen aan land te zetten. De Bantam Baai ligt aan de noordkust van Java, ten westen van Djakarta, voor de ingang van Straat Soenda, de zeestraat tussen Java en Sumatra. Vandaar dat deze zeeslag beter bekend staat als de Slag in de Straat Soenda. In het gevecht dat volgde, moesten zij het onderspit delven; zij werden na ruim een uur door torpedo's tot zinken gebracht.
Op 1 maart 1942 vonden ook de HMS Exeter en de twee geallieerde torpedojagers hun einde in de Javazee bij een poging om naar Colombo uit te wijken. Japanse vliegtuigen, zware kruisers en torpedojagers brachten drie schepen Het woord schepen is waarschijnlijk ontstaan uit het Latijnse begrip scabinus (lid van een schepenbank Een schepenbank is de voorloper van de huidige colleges (bestaande uit een burgemeester en wethouders (in België: schepenen Het woord schepen is waarschijnlijk ontstaan uit het Latijnse begrip scabinus (lid van een schepenbank). De schepen was een lid (ambtenaar) van een college van oordeelvoorstellers (oordeelvinders) die op rechtzittingen van het volksgerecht (ding) hun oordeel uitspraken. In de Nederlanden kende men de term schepen en schepenbanken van de Middeleeuwen tot 1796 (einde van het Ancien Régime). (bron: Wikipedia)
Meer informatie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Schepen
)). Aan het hoofd van een schepenbank staat (naar gelang de streek) een meier, schout of baljuw. Hij werd aangesteld door de bezitter van de jurisdictie, doorgaans de dorpsheer.
Een schepenbank sprak recht in criminele zaken maar deed ook de vrijwillige rechtspraak (verkopingen, testamenten e.d.) De schepenbank had ook tal van bestuurlijke taken.
Meer informatie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Schepenbank
). De schepen was een lid (ambtenaar) van een college van oordeelvoorstellers (oordeelvinders) die op rechtzittingen van het volksgerecht (ding) hun oordeel uitspraken. In de Nederlanden kende men de term schepen en schepenbanken van de Middeleeuwen tot 1796 (einde van het Ancien Régime). (bron: Wikipedia)
Meer informatie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Schepen
met artillerievuur, torpedo's en bommen tot zinken.
De pogingen om de landingen van Japanse troepen op Java te verhinderen waren mislukt. De Geallieerden hadden met hun ter beschikking staande zeestrijdkrachten geen kans gezien de Japanners te onderscheppen. Voor een groot deel was dit het gevolg van zeer onvoldoende luchtsteun, zowel voor verkenningen als voor aanvallen. De Geallieerden waren niet in staat geweest om samen te oefenen en gezamenlijk tactische en verbindingsvoorschriften op te stellen, hetgeen tot gevolg had dat het als één geheel optreden zeer moeilijk verliep. In de zeeslag in de Javazee sneuvelden ruim 1000 man aan geallieerde zijde, waarvan een kleine 900 man Nederlanders, terwijl de Japanners slechts ongeveer tien man verloren. De hoge verliezen aan Nederlandse zijde waren het gevolg van het feit dat aan boord van de twee Nederlandse kruisers veel munitie ontplofte toen de schepen Het woord schepen is waarschijnlijk ontstaan uit het Latijnse begrip scabinus (lid van een schepenbank Een schepenbank is de voorloper van de huidige colleges (bestaande uit een burgemeester en wethouders (in België: schepenen Het woord schepen is waarschijnlijk ontstaan uit het Latijnse begrip scabinus (lid van een schepenbank). De schepen was een lid (ambtenaar) van een college van oordeelvoorstellers (oordeelvinders) die op rechtzittingen van het volksgerecht (ding) hun oordeel uitspraken. In de Nederlanden kende men de term schepen en schepenbanken van de Middeleeuwen tot 1796 (einde van het Ancien Régime). (bron: Wikipedia)
Meer informatie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Schepen
)). Aan het hoofd van een schepenbank staat (naar gelang de streek) een meier, schout of baljuw. Hij werd aangesteld door de bezitter van de jurisdictie, doorgaans de dorpsheer.
Een schepenbank sprak recht in criminele zaken maar deed ook de vrijwillige rechtspraak (verkopingen, testamenten e.d.) De schepenbank had ook tal van bestuurlijke taken.
Meer informatie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Schepenbank
). De schepen was een lid (ambtenaar) van een college van oordeelvoorstellers (oordeelvinders) die op rechtzittingen van het volksgerecht (ding) hun oordeel uitspraken. In de Nederlanden kende men de term schepen en schepenbanken van de Middeleeuwen tot 1796 (einde van het Ancien Régime). (bron: Wikipedia)
Meer informatie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Schepen
ten onder gingen. Bovendien waren de bemanningen doodop, zowel geestelijk als lichamelijk, door de voortdurende wekenlange strijd ter zee, zodat velen de wil niet meer hadden om voor hun leven te vechten.
(bron: Winkler Prins Encyclopedie van de Tweede Wereldoorlog) Karel Doorman
Karel Willem Frederik Marie Doorman (1889-1942) was een Nederlands marine-oficier, die enige jaren op de vloot in Nederlands-Indië diende. Tijdens en na de Eerste Wereldoorlog was hij een van de organisatoren van de Marineluchtvaartdienst. Na zijn bevordering tot kapitein-luitenant ter zee werd hij chef van de staf der Marine in Den Helder. In 1937 vertrok hij naar Indië als kapitein-ter-zee met het bevel over de Marineluchtvaartdienst. Op 17 juni 1940 aanvaardde hij het bevel over het eskader in Nederlands-Indië als schout De schout (Latijn, sculetus, Schult, Schulte, Schultheiss) was het hoofd van het dorpsbestuur Vóór 1810 de benaming voor het gemeentebestuur Bestuur van een gemeente, bestaande uit gemeenteraad en (vroeger ook) burgemeester en wethouders. . van een schoutambt vanaf de hoge middeleeuwen. Ook kon de schout de voornaamste bestuurder zijn binnen een heerlijkheid Onroerend goed aan het bezit waarvan enige rechten waren verbonden. ; hij werd dan aangesteld door de heer om in diens naam te handelen. (bron: Wikipedia)
Meer informatie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Schout -bij-nacht en in februari 1942, na het uitbreken van de oorlog met Japan, tevens het tactische bevel over de Combined Striking Force, gevormd uit de vloot van ABDACOM. (afkoring van American-British-Dutch-Australian-Command, een commando-organisatie, die op 2 januari 1942 werd ingesteld als een gezamenlijk oppercommando voor het Z.W Pacific gebied: Birma, Malakka, Nederlands Oost-Indië, Filippijnen.).
 Karel Doorman
Het gevechtsterrein was de Javazee, waarin Karel Doorman voor de onmogelijke taak werd geplaatst de oppermachtige Japanse vloot de landing op Java te beletten. In de namiddag van de 27ste februari begon de fatale slag in de Javazee. Omstreeks zonsondergang deed Doorman een paar korte tactische seinen uitgaan naar zijn eskader. "All ships follow me" luidde één ervan. Deze tekst is, romantisch-heroïsch verfraaid tot "ik val aan, volg mij", als een gevleugeld woord blijven voortleven.
In de volgende uren werd vrijwel het gehele eskader vernietigd. Doorman zelf ging, met een groot deel van de bemanning van het vlaggeschip, de kruiser De Ruyter, ten onder. Op 5 juni 1942 werd hij postuum benoemd tot ridder 3e Klasse van de Militaire Willemsorde.
(bron: Winkler Prins Encyclopedie van de Tweede Wereldoorlog) Andere literatuur:
K.W.L. Bezemer, Zij vochten op de zeven zeeën. Verrichtingen der Koninklijke Marine in de Tweede Wereldoorlog, Utrecht, 1953.
F.C. van Oosten, De slag in de Javazee, 27 februari - 1maart 1942, in:Marineblad, nr. 77 (1967) pag. 151-213.
F. van der Straatten, Javazee, 27 februari 1942, in: Marineblad nr. 77 (1967), pag. 325-341.
D.A. Thomas, Battle of the Java Sea, 1968.
F.C. van Oosten, The Battle of the Javazee, 1975. Andere bronnen:
Dhr. D. van Lunsen, Julianadorp
|
